26 maja to dzień, w którym Polska i świat łączą dawne zwyczaje z nowoczesnymi trendami. Choć początki święta sięgają starożytnych ofiar boginiom płodności, współczesna forma narodziła się w XVII-wiecznej Anglii. Dziś Dzień Matki to nie tylko kwiaty i laurki, ale też bony na wspólne wyprawy czy ekologiczne nasiona. To święto, które pokazuje, jak uniwersalna jest miłość, a jak różnorodne jej wyrazy.
Dzień Matki 2025: data i znaczenie w Polsce
26 maja 2025 roku to data, która od dziesięcioleci niezmiennie kojarzy się Polakom z Dniem Matki. W przeciwieństwie do wielu innych krajów, gdzie święto to ma charakter ruchomy (np. druga niedziela maja w USA), w Polsce od lat 50. XX wieku obchodzone jest właśnie tego dnia. Stały termin ułatwia planowanie rodzinnych uroczystości i sprawia, że data nie ginie w kalendarzowym chaosie wiosennych świąt.
Co ciekawe, polska specyfika stałej daty to ewenement na skalę światową. W większości państw europejskich Dzień Matki wypada w różne niedziele, często powiązane z kalendarzem liturgicznym (np. czwarta niedziela Wielkiego Postu w Wielkiej Brytanii). U nas majowy termin idealnie wpisał się w tradycję wiosennych celebracji, łącząc się z kwitnącymi w tym czasie bzami, konwaliami czy tulipanami – ulubionymi kwiatami mam.
Dlaczego akurat 26 maja? Choć brak oficjalnych dokumentów wyjaśniających ten wybór, historycy wskazują na symboliczną koincydencję z majowymi obchodami ku czci Matki Bożej w Kościele katolickim. To połączenie sacrum i profanum sprawia, że święto ma w Polsce wyjątkowy, rodzinno-religijny charakter.
Pierwsze obchody w Polsce
Wiele polskich źródeł podaje, że pierwszy Dzień Matki odbył się 26 maja 1914 roku w Krakowie. Choć brak na to potwierdzenia w archiwalnych dokumentach (prasa z tamtego okresu milczy na ten temat), legenda ta utrwaliła się w społecznej świadomości. Prawdopodobnie pierwsze oficjalne obchody zorganizował Polski Czerwony Krzyż w 1924 roku, wybierając na datę ostatnią niedzielę maja.
Po II wojnie światowej święto zyskało nowy wymiar. W 1946 roku komunistyczne władze próbowały połączyć je z Dniem Kobiet, ale pomysł się nie przyjął. Lata 50. przyniosły stabilizację – 26 maja stał się dniem, w którym dzieci wręczają laurki, a dorośli organizują rodzinne spotkania. Co ważne, data przetrwała wszystkie przemiany ustrojowe, stając się jednym z nielicznych świąt łączących Polaków niezależnie od epoki.
Przez pierwsze dekady obchody miały lokalny, spontaniczny charakter. Dopiero w latach 90., wraz z komercjalizacją świąt, w sklepach pojawiły się dedykowane prezenty, a szkoły zaczęły organizować konkursy na najpiękniejsze życzenia dla mam.
Dzień Matki na świecie
Podczas gdy w Polsce święto mam ma stałą datę, globalnie przypomina prawdziwą kalendarzową mozaikę. Norwegia składa hołd matkom już w drugą niedzielę lutego – to jedyny kraj, gdzie lutowe zimno ustępuje ciepłym gestom. Z kolei Indonezja czeka aż do 22 grudnia, łącząc święto z okresem przedświątecznej atmosfery. Najpopularniejszym terminem pozostaje druga niedziela maja – obchodzą ją m.in. Niemcy, Włochy, USA i Australia.
Niektóre kraje łączą tradycje lokalne z uniwersalnym przesłaniem. W Serbii dzieci stosują „łóżkowe więzienie”, aby mamy odpoczywały, a w zamian otrzymują słodycze. Meksyk hucznie świętuje Día de las Madres z paradami i tradycyjnym mole, podczas gdy w Indiach dominują religijne rytuały, jak dotykanie stóp rodzicielki.
W Etiopii obchody trwają trzy dni podczas pory deszczowej – rodziny tańczą przy dźwiękach masinko i dzielą się injerą (placek z teffu). Japonia stawia na minimalizm: popularne są listy z podziękowaniami pisane tradycyjnym pędzlem. W Australii do ubrań przypina się goździki – kolorowe dla żyjących mam, białe ku pamięci tych, które odeszły.