23 czerwca 2024 roku, w niedzielę, polskie rodziny będą świętować Dzień Ojca. Ta szczególna data, wprowadzona do polskiego kalendarza w 1965 roku dzięki inicjatywie dziennikarza Konrada Turowskiego i poety Jana Sztaudyngera, ma swoją symbolikę związaną z letnim przesileniem. W innych krajach katolickich, jak Włochy czy Hiszpania, święto to obchodzone jest 19 marca, w dniu św. Józefa – patrona ojców. Niedzielny termin tegorocznych obchodów stwarza wyjątkową okazję do nadania świętu duchowego wymiaru poprzez wspólne uczestnictwo w Eucharystii i rodzinne celebrowanie.
Data Dnia Ojca 2024 w Polsce: Kiedy wypada święto taty?
W 2024 roku Dzień Ojca w Polsce przypada 23 czerwca. Ta data jest stała i niezmiennie obchodzona od 1965 roku. W tym roku święto wypada w niedzielę, co daje dodatkową możliwość rodzinnego świętowania. Warto podkreślić, że mimo swojej długiej tradycji, Dzień Ojca nie jest w Polsce dniem wolnym od pracy. Niedzielny termin w 2024 roku sprzyja jednak organizacji uroczystości rodzinnych, wspólnych spotkań czy wyjazdów. Dzień ten następuje zaledwie dwa dni po zakończeniu roku szkolnego, co dodatkowo może ułatwić planowanie rodzinnych aktywności.
Dzień Ojca w Polsce nie cieszy się tak dużą popularnością jak Dzień Matki, jednak z roku na rok zyskuje na znaczeniu. Coraz więcej rodzin decyduje się na świadome celebrowanie tego święta, doceniając rolę ojców w wychowaniu dzieci i funkcjonowaniu rodziny. Niedzielny termin w 2024 roku daje szansę na pełniejsze przeżycie tego dnia, bez konieczności godzenia obowiązków zawodowych z rodzinnymi.
Historia światowego Dnia Ojca, czyli skąd pochodzi tradycja
Początki Dnia Ojca sięgają 1910 roku i związane są z inicjatywą Amerykanki Sonory Smart Dodd. Jako córka weterana wojny secesyjnej, Williama Jacksona Smarta, Sonora chciała uhonorować swojego ojca, który po śmierci żony samotnie wychowywał sześcioro dzieci. Gdy Sonora miała 16 lat, jej matka zmarła przy porodzie najmłodszego brata, a wszystkie obowiązki rodzicielskie przejął ojciec.
Inspiracją dla Sonory stały się obchody Dnia Matki, które poznała podczas nabożeństwa w 1909 roku. Słuchając kazania, zaczęła zastanawiać się, dlaczego ojcowie nie mają swojego święta. Początkowo planowała zorganizować je 5 czerwca 1910 roku, w dniu urodzin swojego ojca, jednak przygotowania się przedłużyły. Pierwszy w historii Dzień Ojca odbył się 19 czerwca 1910 roku w Spokane w stanie Waszyngton.
Mimo wczesnych początków, święto to zostało oficjalnie ustanowione w Stanach Zjednoczonych dopiero w 1972 roku przez prezydenta Richarda Nixona, który wyznaczył trzecią niedzielę czerwca jako datę obchodów. Od tego czasu tradycja rozprzestrzeniła się na cały świat, choć w różnych krajach Dzień Ojca obchodzony jest w odmiennych terminach.
Czy Dzień Ojca ma religijne korzenie?
W wielu krajach katolickich Dzień Ojca ma wyraźne religijne konotacje. We Włoszech, Hiszpanii i Portugalii święto to obchodzone jest 19 marca, w dniu liturgicznego wspomnienia św. Józefa – opiekuna Świętej Rodziny i patrona ojców. Kult św. Józefa jest bardzo stary i narodził się na Wschodzie we wczesnym średniowieczu, zanim rozprzestrzenił się na Zachód w XIV wieku.
Historia religijnych obchodów sięga 1030 roku, kiedy to mnisi benedyktyńscy jako pierwsi zaczęli celebrować to święto. Oficjalnie zostało ono włączone do rzymskiego kalendarza przez papieża Sykstusa IV około 1479 roku. Znaczenie św. Józefa jako patrona ojców wzrosło w XIX wieku, kiedy papież Leon XIII w 1889 roku mianował go świętym patronem ojców rodzin i robotników. W 1870 roku papież Pius IX podniósł św. Józefa do rangi świętego patrona Kościoła powszechnego.
W Polsce, mimo silnych tradycji katolickich, Dzień Ojca nie ma bezpośrednich związków z kultem św. Józefa. Data 23 czerwca została wybrana ze względów świeckich, bez odniesień religijnych. Od 2023 roku pojawiają się jednak głosy środowisk katolickich postulujące zmianę daty na 19 marca, by zharmonizować polskie obchody z tradycją innych krajów katolickich. Przeciwnicy tej zmiany argumentują, że obecna data ma już ugruntowaną tradycję i nie wymaga modyfikacji.
Duchowy wymiar ojcostwa – jak Kościół podkreśla rolę tatów?
Kościół katolicki konsekwentnie podkreśla duchowy wymiar ojcostwa, wskazując na św. Józefa jako wzór dla współczesnych ojców. Jego milczenie, posłuszeństwo Bogu i troska o rodzinę stanowią model godny naśladowania. W nauczaniu Kościoła ojciec jest nie tylko tym, który daje życie biologiczne, ale przede wszystkim tym, który towarzyszy w rozwoju duchowym.
W liturgii często wykorzystywane są fragmenty z Listu do Efezjan (6,4): „Ojcowie, nie rozgniatajcie dzieci, lecz wychowujcie je w karności”. Ten biblijny nakaz przypomina o odpowiedzialności ojców za formację moralną i duchową swoich dzieci. Papież Franciszek w adhortacji „Amoris Laetitia” nazywa ojców „strażnikami czułości”, podkreślając, że prawdziwe ojcostwo łączy w sobie stanowczość z miłością i zrozumieniem.
Ojcostwo duchowe to przede wszystkim:
- Obecność i towarzyszenie w drodze wiary
- Troska o rozwój moralny i duchowy dzieci
- Dawanie świadectwa życia chrześcijańskiego
- Błogosławienie dzieci i modlitwa za rodzinę
- Przekazywanie wartości i tradycji religijnych
Kościół zachęca ojców do aktywnego udziału w życiu religijnym rodziny, wspólnej modlitwy i uczestnictwa w sakramentach. Podkreśla, że ojciec powinien być pierwszym głosicielem wiary dla swoich dzieci, wprowadzając je w relację z Bogiem poprzez własny przykład.
Co podarować tacie w duchu chrześcijańskich wartości?
Wybór prezentu na Dzień Ojca może być wyrazem nie tylko miłości i wdzięczności, ale również wspólnych wartości duchowych. W duchu chrześcijańskim warto rozważyć podarunki, które wykraczają poza materialny wymiar i niosą głębsze przesłanie.
Propozycje prezentów zgodnych z chrześcijańskimi wartościami:
- Ręcznie pisany list z cytatami z Księgi Przysłów (np. „Syn mądry raduje ojca” – Prz 10,1) lub osobistymi podziękowaniami za przekazane wartości
- Obraz religijny z wizerunkiem św. Józefa lub ikoną przedstawiającą Świętą Rodzinę
- Modlitewnik rodzinny z dedykacją i wpisem wyrażającym wdzięczność
- Wspólna pielgrzymka do sanktuarium (np. Kalwarii Zebrzydowskiej czy Lichenia)
- „Prezenty w słoiku” – zbiór małych karteczek z wypisanymi niematerialnymi podarunkami, takimi jak wspólna modlitwa, pomoc w codziennych obowiązkach czy czas spędzony razem
Szczególnie wartościowe są tzw. „kupony” na niematerialne prezenty, które ojciec może wykorzystać w dowolnym momencie. Mogą to być:
- Wspólne śniadanie przygotowane przez dzieci
- Czas na spokojną lekturę Pisma Świętego bez przeszkadzania
- Wspólny spacer połączony z rozmową o wierze
- Pomoc w realizacji duchowych zainteresowań ojca
Prezenty te mają szczególną wartość, ponieważ podkreślają relacyjny wymiar ojcostwa i zachęcają do wspólnego przeżywania wiary. Zamiast koncentrować się na materialnych dobrach, kierują uwagę na to, co w chrześcijańskim rozumieniu rodziny najważniejsze – wzajemną miłość, szacunek i dzielenie się czasem.