Współczesna pieśń liturgiczna Skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan stanowi muzyczną adaptację starotestamentowego Psalmu 34. Ten eucharystyczny utwór jest głęboko zakorzeniony w polskiej tradycji wielogłosowej i towarzyszy wiernym głównie podczas przyjmowania Sakramentu Ołtarza. Kompozycja łączy mądrościowy przekaz biblijny z zaproszeniem do mistycznego doświadczenia obecności Boga.
Skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan – Tekst
Będę błogosławił Pana po wieczne czasy,
Jego chwała będzie zawsze na moich ustach.
Dusza moja chlubi się Panem,
niech słyszą to pokorni i niech się weselą.
Ref.
Skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan,
skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan.
Uwielbiajcie razem ze mną Pana,
wspólnie wywyższajmy Jego Imię,
szukałem pomocy u Pana, a On mnie wysłuchał
i uwolnił od wszelkiej trwogi.
Ref.
Skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan,
skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan.
Spójrzcie na Niego, a rozpromienicie się radością,
oblicza Wasze nie zapłoną wstydem.
Oto biedak zawołał i Pan go wysłuchał
i wybawił ze wszystkich ucisków.
Ref.
Skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan,
skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan.
Anioł Pana otacza szańcem bogobojnych,
aby ocalić tych, którzy w Niego wierzą,
skosztujcie i zobaczcie, jak Pan jest dobry,
szczęśliwy człowiek, który się do Niego ucieka.
Ref.
Skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan,
skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan.
Bójcie się Pana wszyscy Jego święci,
gdyż bogobojni nie zaznają biedy,
bogacze zubożeli i zaznali głodu,
szukającym Pana niczego nie zabraknie.
Ref.
Skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan,
skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan.
Pan słyszy wołających o pomoc
i ratuje ich od wszelkiej udręki
Pan jest blisko ludzi skruszonych w sercu
i wybawia złamanych na duchu.
Ref.
Skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan,
skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan.
Wiele nieszczęść spada na sprawiedliwego
lecz ze wszystkich Pan go wybawia
On czuwa nad każdą jego kością
ani jedna z nich nie zostanie złamana.
Historia i pochodzenie pieśni Skosztujcie i zobaczcie jak dobry jest Pan
Warstwa tekstowa utworu jest bezpośrednim tłumaczeniem Psalmu 34, który w tradycji biblijnej przypisuje się królowi Dawidowi. Pierwowzór powstał jako pieśń dziękczynna za ocalenie życia w obliczu śmiertelnego zagrożenia, gdy autor ukrywał się przed swoimi wrogami. W liturgii rzymskokatolickiej psalm ten od wieków pełni funkcję śpiewu, który zaprasza całą wspólnotę do radosnego i ufnego uwielbienia. Sama forma alfabetyczna oryginalnego tekstu hebrajskiego ułatwiała zapamiętywanie go przez starożytnych Izraelitów.
W polskich kościołach tekst ten zyskał zupełnie nowe życie dzięki środowiskom związanym z posoborową odnową muzyki sakralnej. Najbardziej rozpoznawalna współczesna aranżacja wielogłosowa, do której śpiewane są omawiane słowa, jest dziełem polskiego kompozytora Pawła Bębenka. Opracowanie to wyrosło w nurcie dominikańskim i zostało silnie spopularyzowane przez Dominikański Ośrodek Liturgiczny w Krakowie. Utwór szybko przeniknął do tradycyjnych śpiewników parafialnych, stając się jednym z najważniejszych elementów muzycznych formacji ruchów młodzieżowych.
Pieśń wykonuje się najczęściej jako śpiew na Komunię, co wynika z jej literalnie eucharystycznego przekazu. Ze względu na głęboką symbolikę dziękczynienia i ofiary, utwór ten jest szczególnie zalecany w Wielki Czwartek, kiedy to Kościół wspomina ustanowienie sakramentu kapłaństwa i Eucharystii. Dzieło to można dziś usłyszeć zarówno w monumentalnych wykonaniach chórów a cappella, jak i w skromniejszych, codziennych aranżacjach z towarzyszeniem organów.
Teologiczne znaczenie i biblijna symbolika utworu
Głównym motywem utworu jest podwójne wezwanie do zmysłowego i duchowego doświadczenia Bożej łaski. Ojcowie Kościoła, w tym wczesnochrześcijański myśliciel Orygenes, wskazywali, że kosztowanie odnosi się bezpośrednio do spożywania Eucharystii za sprawą wiary. Z kolei widzenie oznacza duchową kontemplację, która pozwala człowiekowi rozkoszować się tajemnicą zbawienia. Narracja pieśni płynnie ewoluuje od osobistego świadectwa jednostki do mądrościowego pouczenia skierowanego do całego zgromadzenia.
W kolejnych zwrotkach śpiewający przechodzi od radości z wysłuchanej modlitwy do medytacji nad Bożymi obietnicami. Zastosowane w tekście metafory niosą ze sobą potężny ładunek dogmatyczny. Warto wyróżnić najważniejsze pojęcia i symbole obecne w pieśni:
- Biedak i pokorni – uosobienie biblijnych anawim, czyli ludzi pozbawionych ziemskiego oparcia, którzy całkowicie zawierzyli Opatrzności Bożej.
- Anioł Pana – starotestamentowy symbol bezpośredniej ochrony i obecności Boga, który otacza wierzących niewidzialnym szańcem bezpieczeństwa.
- Niezłamane kości – prefiguracja Męki Pańskiej i nawiązanie do nienaruszonego Baranka Paschalnego, którego odkupieńcza ofiara dopełniła się na krzyżu.
Końcowe strofy przynoszą ogromne pocieszenie dla dusz zmagających się z wewnętrznym i zewnętrznym cierpieniem. Zapewnienie, że Bóg jest blisko „skruszonych w sercu”, nadaje modlitwie wymiar terapeutyczny. Wykonywanie tej pieśni w trakcie Mszy Świętej buduje pomost między starotestamentową mądrością a nowotestamentowym realizmem Ciała i Krwi Chrystusa, pozwalając zgromadzonym fizycznie skosztować dobroci Stwórcy.