Bądź pozdrowiona Pani Święta – Tekst pieśni

Utwór Bądź pozdrowiona Pani Święta to chrystocentryczna pieśń maryjna o głębokim charakterze uwielbienia, wpisująca się w nieszpory oraz tradycyjne nabożeństwa. Kompozycja ta stanowi stały element repertuaru podczas uroczystości odpustowych, świąt patronalnych oraz spotkań chrześcijańskich wspólnot młodzieżowych. Śpiew ten łączy w sobie dogmatykę wcielenia z radosną duchowością, płynnie kierując myśli wiernych ku tajemnicy Kościoła.

Bądź pozdrowiona Pani Święta – Tekst

Bądź po­zdro­wio­na, Pani, Świę­ta Kró­lo­wo,
Świę­ta, Boża Ro­dzi­ciel­ko, Ma­ry­jo.
Któ­ra je­steś Dzie­wi­cą, uczy­nio­ną Ko­ścio­łem
I wy­bra­ną przez Naj­święt­sze­go Ojca z Nie­ba.
Cie­bie On uświę­cił z Naj­święt­szym,
Umi­ło­wa­nym Sy­nem Swo­im
I Du­chem Świę­tym Po­cie­szy­cie­lem,
I Du­chem Świę­tym Po­cie­szy­cie­lem.
W To­bie była i jest wszel­ka peł­nia ła­ski
I wszel­kie do­bro, i wszel­kie do­bro.
Bądź po­zdro­wio­na, Domu Jego,
Bądź po­zdro­wio­na, Mat­ko Jego!

Re­f.
Bądź po­zdro­wio­na, Pa­ła­cu Jego,
Bądź po­zdro­wio­na, Przy­byt­ku Jego,
Bądź po­zdro­wio­na, Domu Jego,
Sza­to Jego, Słu­żeb­ni­co Jego, Mat­ko Jego.

I wy, wszyst­kie świę­te cno­ty,
Któ­re Duch Świę­ty Swą la­ską i oświe­ce­niem cis
Wle­wa w ser­ca wier­nych, wle­wa w ser­ca wier­nych,
Aby z nie­wier­nych uczy­nić wier­nych Bogu.
Bądź po­zdro­wio­na Słu­żeb­ni­co Jego,
Bądź po­zdro­wio­na Mat­ko Jego!

Re­f.
Bądź po­zdro­wio­na, Pa­ła­cu Jego,
Bądź po­zdro­wio­na, Przy­byt­ku Jego,
Bądź po­zdro­wio­na, Domu Jego,
Sza­to Jego, Słu­żeb­ni­co Jego, Mat­ko Jego.

Historia i pochodzenie pieśni Bądź pozdrowiona Pani Święta

Tekst utworu to w rzeczywistości staropolski i uwspółcześniony przekład średniowiecznej modlitwy Salutatio Beatae Mariae Virginis (Pozdrowienie błogosławionej Maryi Dziewicy). Jej autorem jest św. Franciszek z Asyżu, żyjący na przełomie XII i XIII wieku. Historyczne zapiski ukazują ogromną cześć Biedaczyny z Asyżu dla Matki Bożej, co w swoich kronikach z podziwem opisywał jego wczesny biograf, Tomasz z Celano. Modlitwa ta funkcjonowała początkowo w zakonach jako prywatny hymn, a w starożytnych manuskryptach często spisywano ją tuż obok innego dzieła świętego – Pozdrowienia cnót.

Współczesna popularność utworu w polskiej liturgii jest nierozerwalnie związana z ruchem oazowym i działalnością zgromadzeń zakonnych. Pieśń ta od dekad znajduje się w kolejnych wydaniach Śpiewnika Franciszkańskiej Młodzieży Oazowej, który kształtuje muzyczną wrażliwość młodzieży już od wczesnych lat siedemdziesiątych XX wieku. Choć najczęściej śpiewana jest w radosnych, gitarowych aranżacjach, utwór doczekał się także formy muzyki poważnej. W 1995 roku własną kompozycję tej pieśni na głos solowy i organy napisał wybitny polski kompozytor, Marian Sawa.

Teologia i biblijne znaczenie utworu

Głównym motywem przewodnim pieśni jest wyraźny, trynitarny wymiar wybrania Najświętszej Maryi Panny na doczesne mieszkanie dla Stwórcy. Niezwykle rzadkie i unikalne sformułowanie, w którym Maryja nazywana jest „Dziewicą, uczynioną Kościołem”, wskazuje na Nią jako na żywy i doskonały pierwowzór całej chrześcijańskiej wspólnoty. Podobnie jak Kościół przechowuje w swoich murach sakramentalną obecność Chrystusa przez Eucharystię, tak Maryja pierwsza nosiła Go w swoim łonie.

Utwór bardzo silnie czerpie z opisów biblijnych, koncentrując się na scenie Zwiastowania opisanej w Ewangelii według św. Łukasza. W pierwszej zwrotce ukazuje się cała Trójca Święta, biorąca harmonijny udział w dziele zbawienia człowieka. Według słów modlitwy Maryja jest:

• wybraną przez Boga Ojca z nieba,
• uświęconą wspólnie z Umiłowanym Synem,
• otoczoną blaskiem i opieką przez Ducha Świętego Pocieszyciela.

Zwieńczeniem tej teologicznej części utworu jest bezpośrednie, ewangeliczne przypomnienie o „pełni łaski” (greckie kecharitomene). To właśnie na tym nowotestamentowym koncepcie opiera się późniejszy katolicki dogmat o Niepokalanym Poczęciu.

Symbolika i rozwój narracji w tekście

Wraz z nadejściem refrenu narracja modlitwy przechodzi z podniosłych deklaracji teologicznych w formę dynamicznej litanii. Piętrzące się w pieśni metafory architektoniczne budują duchowy obraz Maryi jako nowej Arki Przymierza. Zgromadzeni śpiewający wymieniają kolejne, potężne symbole:

• Pałac Jego i Przybytek Jego – określenia te symbolizują królewską godność oraz sakralną przestrzeń, w której odnalazł spoczynek Nieskończony Bóg.
• Dom Jego – to wyraźne nawiązanie do bliskości, ludzkiego ciepła i fizycznego schronienia, jakie Matka zapewniła Wcielonemu Słowu.
• Szata Jego – to z kolei wybitna metafora oznaczająca, że to właśnie z dziewiczego ciała Matki Syn Boży utkał swoją doczesną, ludzką naturę.

Ostatnie strofy utworu przynoszą zaskakującą zmianę perspektywy, bardzo charakterystyczną dla ascetycznej duchowości franciszkańskiej. Uwaga przenosi się z postaci Matki Zbawiciela na święte cnoty, które Duch Święty wlewa swoimi darami w ludzkie serca. Zwieńczeniem tej pieśni jest wyraźne wezwanie do nawrócenia. Utwór kończy się prośbą o wewnętrzną przemianę, aby dzięki łasce z ludzi niewiernych ostatecznie stać się wiernymi Bogu.